Pantun Madura 2

Pantun Madhurâ

(Les-bâlessan Pantun)

Pantun sè bhâḍhi ka'ator aropa'aghi pantunna rèd- morèd sè abâles nalèka bhâdhân kaulâ ngèrèm berta (kabhâr) neng grup kellas. Bâḍâ jhughân sè nyangghemmè (mengomentari) satatus bhâdhân kaulâ neng medsos WA. Sè saka'ḍinto sadhâjâna aropa'aghi sala sèttong tarèka ka'angghuy ngajhâk ngangoḍâdhân sopajâ lèbur tor tarèsna ḍâ' bhâsa Madhurâ. 

Pantun bhâdhân kaulâ maèmot bâkto ka'ḍissa' jhâ' arè lagghuna ulangan. Pantunna saka'ḍinto. 

Mellè palappa ghâbây ghângan

Mellè cabbhi arè salasana

Jhâ' loppa lagghuna ulangan

Ajhâri onḍhâgghâ bhâsana

                                 (Ghuru)

Bâḍâ orèng èntar ka polo

Èntar ka polo aḍu ma' nyaman

Ulangan nèka ghun nyarè ngello

Torè ta' usa  bâdḍâ ulangan

                             (Moh. Raihan Samporana XII MIPA 1)

Mellè pangerrat bân saḍâ'na

Panas arè pamolèna

Malarat ghi' ḍâ'-aḍâ'na

Buḍi arè karè bhunganna

                             (Ghuru)

Bada kata' è Saroka

Acellot ta' abârna

Kaulâ ta' terro ngellowa

Tapeè terro nilai samporna

                             (M. Dillon XII MIPA 1)

Raihan Samporna labu napang

Neng è Bhânjhâr ka ḍâjâna

Nilai samporna rèya ghâmpang

Poko' bâ'na ajhâr pamana

                                    (Ghuru)

Dâ' bârung monḍhut mènnya' tana

Ka'angghuy amassa' so Ébhuna

Sopajâ bhunga sakabuḍina

Nyara paghâmpang ulanganna

                                 (Moh. Raihan Samporana XII MIPA 1)

Pantun saterrossèpon mamolan ḍâri status bhâdhân kaulâ neng medsos WA sè èsangnghemmè (dikomentari) sareng morèd. 

Ghu-lagghu nyapowè tanèyan

Ḍâunna ghâgghâr karè mèlè

kaulâ kerrong èyajhâri sampèyan 

Èyatorèt abâli ngajhâr polè

🙏😁

                        (Rosa Amelia XII Bahasa 1)

Mellè pao ma' mellè kaèn

Ca'na Ulum ḍu antossaghi

Ta' terro ngajhârâ kellas laèn

Kèng kurikulum sè nantowaghi

                                         (Ghuru)

Bân-abânna ka Sorbhâjâ

Mallè corèt kaèn katun

Rassa bhunga taḍâ' paḍâ

Mon tang morèd lèbur apantun

                                 (Ghuru)

ajhalan soko dapa' ka bluto

dapa' ka bluto entar nyassa

engghi manabi ka'dinto

nangeng jhek loppaaghi 12 bahasa

                                         (Rosa Amelia XII Bahasa 1)

ka lenteng mellea calana

sokona sakek eghiba ngonjhur

kaula ghun nyo'ona du'ana

malar mogha dheddi reng pojhur

                                            (Rosa Amelia XII Bahasa 1)

Palappa ḍu ma' palappa

Arè Salasa kalambhi potè

Soro loppa ta' kèra loppa

Kellas Bahasa bâḍâ è atè

                                     (Ghuru)

Molong cabbhi ta' akalambhi

Mèlè ḍâḍâr bhâdḍhâi peltong

Pandu'a mandhi ka bâ'na kabbhi

Malar mandhâr dhâddhi rèng ontong

                                     (Ghuru)

Ajhâr nolès pantun è ka'ḍinto

Pantun Madura

Pantun Madhurâ

(Les-bâlessan pantun)

Pantun sè bhâḍhi ka'ator mamolan ḍâri bhâdhân kaulâ nalèka ngèrèm parènta neng sala sèttong WAG rèd-morèd sè ètoro'è paantun, saterrossèpon pas èbâles sareng rèd-morèd. Sè ka'ḍimma ka'ḍinto aropa'aghi sala sèttong tarèka bhâdhân kaulâ ka'angghuy mancèng para ngangoḍâdhân sopajâ tombu rassa tarèsna ḍâ' bhâsa Madhurâ saèngghâ bhâsa Madhurâ tep-tep nyelbhi' nyolbhu' tombu jhenno ta' kantos èlang sèrna noro' ghibâna jhâman. 

 

Sangajâ bhâdhân kaulâ nolès berta ngangghuy bhâsa Indonesia amarghâ ka'ḍinto papolongan ḍâri pan-saponapan kellas sè sabâgiyân bâḍâ ta' èyajhâri bhâdhân kaulâ. Tor WAG ka'ḍinto bâḍâ pan-saponapan ghuru sè asallèpon ḍâri Jhâbâ. 

Bertaèpon kadhi ka'ḍinto. 

Assalamu alaikum wr. wb.

Karena salah salah satu rundown acara kita yang ke UNESA adalah Ziaroh (tawasul) di Asta Syaikhona Kholil Bangkalan, maka bagi seluruh siswa, terlebih dahulu (sebelum ziaroh ke Asta Waliyullah) kalian ziaroh ke Asta para orang tua atau sesepuh masing-masing di rumah. Karena Sekian banyak ḍhâbu para Kyai, para ulama', percuma kita Ziaroh ke Asta Para Wali jika ke para sesepuh sendiri lupa atau tidak ziaroh. Dan memang ini sejalan dengan yaang ada di Bahasa Madura, Bhupa' Bhâbhu' Ghuru Rato. Jadi orang tua, para sesepuh kita dulu, baru guru. Maka dari itu, jika dalam minggu ini kalian tidak ziaroh ke Asta sesepuh sendiri, alangkah lebih baik jika nanti sore disempatkan ke Asta sesepuh apabila Asta para sesepuh dekat. Jika kalian kos, dan rumahnya jauh, maka paling tidak mengaji terlebih dahulu dan dikhususkan ke para sesepuh kalian yang sudah wafat.

 

Ka Baluto nompa' motor

Ka Jhâbâ'â Satto Bâghi

Saka'ḍinto sakadhâr pamator

Sopajâ'a èlampa'aghi

 

Mator sakalangkong

Wassalamu alaikum wr. wb.

 

 

Wa'alaikumussalam wr. wb.

 

Motor Hongkong ta' kèra lemmot

Kapalla dhuli  pasiyâppaghi

Mator sakalangkong  ampon maèmot

InsyaAllah bâḍhi  élampa'aghi

                             (Moh. Raihan Samporna XII MIPA 1)

Ajhâri jhughân carana nyerrat (nolès) pantun 

Adhâghâng nyaré  ontong ghâbay jhuwâlânna

Jhuwâlânna ghun leppet ma'olle ta' malarat

Ghun séttong sé réng seppo arep dâri pottrana

Dhuwâ ana' nyopprè paḍâ salamet dhunnya ahèrat

   (Moh. Raihan Samporna XII MIPA 1)

 

Nambi' topa' ḍâ'bârâ'na

Ghângan kowa bujâ cabbhi

Pajhât teppa' oca'na bâ'na

Dhuwâ rèng towa rèya mandhi

                                           (Harwiyanto)

Kowa tarnya' ghângan labu

Akowa'a ma' nasè' kabhuli

Apa polè la bânnya' ḍhâbu

Rèng towa ridâ' Allah ngabbhuli

                             (Harwiyanto)

 

Ngakan nasè' sareng kangkong

Numpa’ motor nyalèp kanan

Èngghi mator sakalangkong

Moghâ salamet  è parjhâlânan

              (Ilham  Maulana XII MIPA 2)

 

Jâng-lajângan ebbân sèrep

Motor ekkol mowa' bukkol

Salamet parjhâlânan sè èyarep

Mangkat bungkol ḍâteng bungkol

                             (Harwiyanto)

 

Ngakan kangkong  sareng tarnya'

Pa’ Salam ka kottha mellè ès bâtu

Mator sakalangkong ampon masenga’

Walaikumsalam warohmatullahi  wabarakatuh

                             (Bram XII MIPA 2)

 

Ka Sarongghi mellè katun

Dhilâ  èbelli katunna gherrâ

Ca-kanca ambu jhâ’ apantun

Mara pasiyâp sè ajhârâ

                             (Tri Dewi XII IPS 5)

 

Mellè jhuko' sabbhân lagghu

Pamolèna narèma sorat

Nyarè èlmo paongghuwân ongghu

Ka’angghuy sangona è ahèrat

                             (Angga Zeno XII IPS 5)

 

Mellè kaèn mèlè maghi'

Ka Sorbhâjâ asarong Atlas

Pantun sè laèn èbâlesssa ḍâgghi'

Sabâb ghi' bâḍâ è ḍâlem kellas

                              (Harwiyanto)

 

Saka'ḍinto les-bâlessan pantun bhâdhân kaulâ sareng rèd-morèd. Malar moghâ sastra Madhurâ terros kaopèn neng maghârsarè ta' so'è sorem, nangèng malar mandhâr laangkong bhinar cengngar, asonar kantos ahèr jhâman.  

PARÈBHÂSAN

Parèbhâsan èngghi ka’ḍinto samacem okara parsemmon sè ètojjhuwâghi ḍâ’ manossa ḍâlem kaoḍi’ân rè-sa’arè. Parèbhâsan ka’ḍinto èyangghit sareng para seppo jhâman ḍhimèn sè aghânḍhu’ artè. Artè’èpon manabi ètalèktèghi  bânnya’ aghânḍhu’ bâburughân, kaḍhâng jhughân nodhuwâghi sèttong kabâḍâ’ân. Tanto manabi aghânḍhu’ bâburughân cè’ parlona èkaghâli otabâèpon èkaonèngngè sareng maghârmsarè Madhurâ kong-langkong sè salagghi’ anom/ngoḍâ mènangka tegghudhân/pandhuman ḍâlem kaoḍi’ânnèpon.

Dhinèng parèbhâsan ka’ḍinto ta’ kèngèng èbâ-obâ, akadhi èbhâsa’aghi. Ompama bâḍâ parèbhâsan “Atasmak bhâthok” pas èyobâ ḍâ’ “Ngaghem pangoladhân bhâthok”. Tor parèbhâsan ta’ kèngèng nyonglèr neng parèbhâsan manca amarghâ sabbhân-sabbhân bhâsa ghâḍhuwân parèbhâsan bâng-sèbâng (ta’ paḍâ). Akadhi bâḍâ pribahasa  neng bhâsa Indonesia “Ingin rasanya memeluk gunung, tapi apalah daya tangan tak sampai”. Pas èyobâ ḍâ’ bhâsa Madhurâ, “Karep cè’ terrona aghellu’â ghunong, tapè tanang ta’ nogghâ”. Ka’ḍinto rassa ta’ saè, korang salpa’ tor karèkka’.

Nyara kaghâli conto pan-saponapan parèbhâsan ka’ḍinto sè ampon kasanḍhing sareng maksot/artè’èpon.

·       Orèng jhujhur matè ngonjhur

Artè’èpon : Orèng jhuhjur salanjhângnga bhâkal salamet.

·       Abhedḍhâ’ è ḍâlem aèng

Artè’èpon : Lalakon sè ta’ aghuna, parcoma.

·       Ghâjâ’ kembhângnga tokar

Artè’èpon : Manabi bât-talèbât aghâjâ’, ampo atokar.

·       Cabhul èjhurâng ajhânggo langngè’

Artè’èpon : Èkoca’aghi ḍâ’ orèng sè ghâḍhuwân pangaterro tèngghi nangèng ta’ bisa katekkan marghâ ta’ satèmbhâng sareng kabâḍâ’ânna.

·       Copa ghâgghâr èjhilât polè

Artè’èpon : Èkoca’aghi ḍâ’ orèng sè nyabut ḍâ’ jhânjhina dhibi’.  

·       Dhâghâng tona adhu’um bhâthè

Artè’èpon : Orèng sè ghâḍhuwân pangterro èyalemma orèng.

·       Ècoco’ ḍuri è jhâlân rajâ

Artè’èpon : Èpamalo è bânnya’na orèng.

·       Ètèk sè atellor, ajâm sè ngerremmè

Artè’èpon : Abâ’ dhibi’ sè alako, orèng laèn sè ollè nyama.

·       Èghântong tèngghi, èbhenḍem ḍâlem

Artè’èpon : Kasebbhut ḍâ’ orèng sè ta’ ghâḍhuwân kakobâsa’an polè. Sanaos èpakadhiponapa’a ampon pasra.

·       Ètompa’ dhunnya

Artè’èpon : kasebbhut ḍâ’ orèng sè ta’ èmot ḍâ’ sana’ bhârâjhâ/pamili amarghâ kasoghiyânna.

·       Èsebbhit taḍâ’ monyèna, èyobhâr taḍâ’ bâuna

Artè’èpon : Kasebbhut ḍâ’ orèng ta’ anḍi’ pa-ponapa/mèskèn.

·       Ghunong na’nong bâto kalètthak

Artè’èpon : Kasebbhut ḍâ’ orèng sè cè’ dhisana ta’ onèng ḍâ’ atoran sama sakalè.

·       Ghâliyâ’ ta’ èghâlicek

Artè’èpon : Kasebbhut ḍâ’ rèng binè’ sè rajâ ghuli.

·       Jhurâng èkalè, ghunong ètèmbhuk

Artè’èpon : Orèng sè mèskèn èpèntaè, orèng sè soghi èbhânto.

·       Kellar mellè ta’ kellar ngangghuy

Artè’èpon : kasebbhut ḍâ’ orèng sè soghi, nangèng ta’ onèng ngator bhârângnga.

·       Nyarè jhârum è pettengnga

Artè’èpon : Kasambhât ḍâ’ orèng sè lèbur nyellè’/nyarè salana orèng.

·       Rajâ ghuntorra taḍâ’ ojhânna

Rajâ ghâluḍhugghâ taḍâ’ ojhânna

Artè’èpon : Orèng sè bânnya’ cacana biyâsana sakonè’ èlmona. Orèng sè bânnya’ cacana biyâsana ta’ kennèng arep hasèlla.

 

Conto manabi parèbhâsan èghuna’aghi ḍâlem okara:

Alako apa’a bhâi Cong, bâ’na kodhu jhujhur mon terro salamet bân tekka hajhât, sabâb parèbhâsan la ngoca’aghi orèng jhujhur matè ngonjhur.

Mon apol-kompol è nya’-bânnya’na orèng ango’on ngèḍingngaghi ḍhâbuna orèng katèmbhâng bâ'na bânnya’ caca, biyâsana mon rajâ ghuntorra taḍâ’ ojhânna.

 

SALOKA MADURA

SALOKA MADHURÂ

Saloka èngghi ka’ḍinto ḍhâbuna otabâ pangandhikaèpon orèng alèm, pènter, aghung, bijaksana sè aghânḍhu’ kasaèyan tor bâbulângan sè patot èpadhâddhi pandhumannèpon manossa ḍâlem kaoḍi’ân rè-sa’arè’èpon kantos ahèr jhâman. Manabi èḍhâbuwâghi ta’ mabi ètoro’è maksot otabâ artè’èpon, amarghâ sè mèrengngaghi/mèyarsa’aghi ampon ngaghâli ḍâ’ maksottèpon saloka sè èḍhâbuwâghi. 

Nyara kaghâli conto pan-saponapan saloka ka’ḍinto sè ampon kasanḍhing sareng maksot/artè’èpon.

·       Bhupa’ bhâbhu’ ghuru rato

Artè’èpon : Sadhâjâna orèng kodhu toro’ oca’, ngormat tor abhâktè ḍâ’ rèng seppo (eppa’ embu’/eppa’ emma’/rama èbhu, ghuru, tor rato/pemimpin).

·       Kerras ta’ akerrès

Artè’èpon : lalakon sè lekkas, nangèng asala’an otabâ ta’ aghuna.  

·       Manossa coma’ dhârma

Artè’èpon : Manossa ka’ḍinto ta’ ghâḍhuwân kakellaran/kakowadhân, namong atarèka otabâ usaha, sè nantowaghi sè Kobâsa.

·       Mon bhâghus pabhâghâs

Artè’èpon : Manabi bhâghus salèrana (robâna), masthèna anggun/parjhughâ tèngka lakona.

·       Mon embi’ ghi’ pagghun embi’ kèya

Artè’èpon : Samar-samarana orèng atèngka jhubâ’, ghi’ katon jhughân. Bâtegghâ na’-kana’ ghi’ noron ḍâri rèng towana otabâ bângatowana.

·       Namen cabbhi molong cabbhi

Artè’èpon : Saè tor ta’ saèna sèttong orèng ghumantong ḍâ’ lalakonna dhibi’.

·       Orèng sala tako’ ka jâng-bâjânganna

Artè’èpon : Manabi orèng ghâḍhuwân sala, salanjhângnga masthè kobâtèr.

·       Paè’ jhâ’ dhuli palowa, manès jhâ’ dhuli kaloḍu’

Artè’èpon : Pa-ponapa sè katèngal bhâghus lowarra, ta’ sadhâjâna akor ka pèkkèr, tor sabhâligghâ. Manbi bâḍâ orèng acaca bhâghus jhâ’ lajhu parcajâ.

·       Mon ana’ tacabbhur ka somor, rèng towa alonca’. Tapè mon rèng towa tacabbhur ka somor, ana’ ghi’ èmo’ nyarè anḍhâ.

Artè’èpon : Èmbâna/ nèserra rèng towa ka ana’ taḍâ’ engghâna. Lebbidhân katèmbhâng pangèmbâna ana’ ka rèng towa.

·       Lalakonna lakonè, kennengnganna kennengngè, jhâlânna jhâlânè

Artè’èpon : Orèng oḍi’ kodhu jhuntrong ḍâ’ lalakonna dhibi’ sè lerres. Manabi orèng ngalampa’aghi saloka ka’ḍinto insyaallah roma petteng (penjara) sakonè’ èssèna.

·       Sè tao rassana bâ’âng, tantona orèng sè tao ngakan kapor

Artè’èpon: Sapa sè ngalakonè sèttong parkara, jârèya sè nangghung pangghibâddhâ.

Conto manabi saloka èghuna’aghi ḍâlem okara:

Sènga’ Cong, jhâ’ sampè’ bâ’na anḍi’ pèkkèr adigâng adigung adiguna, sabâb manossa coma’ dhârma.

Katerrangan:

Adigâng = Abâ’ anggâ’/sombong marghâ ngambhuwâghi rajâna tor kakowadhânna abâ’.

Adigung = Abâ’ anggâ’/sombong marghâ ngambhuwâghi pangkat/jabatan/katoronan.

Adiguna = Abâ’ anggâ’/sombong marghâ ngambhuwâghi kapènterran.

Mon lalakon jhâ’ ru-kabhuru Bhing, ḍâgghi’ lalakonna bâ’na kerras ta’ akerrès.

Ajjhâ’ bâ’na lèbur la-nyala ka orèng, sabâb orèng sala tako’ ka jâng-bâjânganna.