ROSÈYAÈPON TAMONÈ

Nyara maos tor kaghâli contona ghâncaran è bâbâ ka’ḍinto sè ampon ètantowaghi anthat/ sosonannèpon!

Sosonan/ Struktur Ghâncaran	Èssè’èpon
Bhul-ombhul (judul)	Rosèyaèpon Tamonè
Alinia pamokka’	Sadhȃjȃ orѐng ampon ngaghȃli ponapa sѐ ѐmaksod sareng tamonѐ, nangѐng ta’ sadhȃjȃ orѐng sѐ ngaghȃli ḍȃ’ rosѐyaѐpon tamonѐ ka’ḍinto. Tamonѐ ѐngghi ka’ḍinto aropa ḍȃrȃ bungkol sѐ kalowar saamponna ѐbhu abhȃbhȃrrȃghi bhȃbhȃji’. Ngѐngѐngѐ tamonѐ ka’ḍinto aghȃnḍhu’ pan-saponapan rosѐya sѐ bȃḍȃ kaѐdhȃnnѐpon sareng bhȃbhȃji’ sѐ ѐbhȃbhȃrraghi sareng ѐbhu. Mѐla ḍȃri ka’ḍinto manabi ajunan terro ngaghungana pottra, bȃjȃ otabȃѐpon katoronan sѐ saѐ, mabhunga ḍȃ’ orѐng seppo, mabhunga ḍȃ’ pasѐra’a bisaos kasokana ka’ḍinto ѐkaghȃli tor ѐkalampa’aghiyȃ.
Alinia sѐ ajhârbâ’âghi (ѐssѐ)	Rosѐyaѐpon akadhi ka’ḍinto: manabi macco tamonѐ kodhu bhersѐ ongghu, saabiddhȃ aѐngnga ghi’ bȃḍȃ mѐrana ḍȃrȃ, aѐngnga kodhu ѐgantѐ’ѐ terros kantos jhennѐng. Manabi korang bhersѐ, bhȃji’na paghi’ bȃuna bhȃdhȃnna ta’ saѐ, cѐlo’, ameng sareng samacemmѐpon. Saamponna bhersѐ pas bȃdḍhȃi polo’ tana ѐkoḍungѐ langka’ otabȃѐpon bȃdḍhȃ sѐ laѐn.             Ka ḍȃlem bȃdḍhȃ ka’ḍinto bȃḍȃ pan-saponapan bhȃrȃng sѐ kodhu ѐpamaso’ akadhi: Bujȃ accem 2.     Pangrѐnget (dhȃlubȃng salambȃr) 3.     Jhȃrum 4.     Bedḍhȃ’ sareng kembhȃng 5.     Talѐna paghȃr 6.     Lѐrѐngan (carangnga perrѐng sarowas) Bujȃ accem maksottѐpon sopajȃ bhȃji’ ka’ḍinto paghi’ nyerrep ka bȃburughȃn otabȃ dhȃddhiyȃ orѐng sѐ toro’ oca’, ta’ cengkalan. Pangrѐnget ѐngghi ka’ḍinto dhȃlubȃng salambȃr sѐ aѐssѐ tolѐsan Jhȃbȃ (carakan) ngabidhi ḍȃri A kantos Nga, aksara Arab ngabidi dhari Alif kantos Yȃ, angka Arab ngabidhi ḍȃri sѐttong kantos sapolo. Maksottѐpon manabi ampon ḍȃpa’ ka bȃktona nyopprѐ ѐpanyarѐya ѐlmo. Èlmo dhunnya kaangghuy kaparlowan oḍi’ѐpon, dhinѐng ѐlmo ahѐrat (aghȃma) mѐnangka sango manabi ampon ngaḍhep ḍȃ’ ajunnѐpon Allah SWT. Jhȃrum sѐ anyar sanaos namong sabighi maksottѐpon sopajȃ dhȃddhiyȃ orѐng sѐ tajhem pѐkkѐrra otabȃ pѐnter. Bedḍhȃ’ sѐ ѐmaksod ѐngghi ka’ḍinto bedḍhȃ’ potѐ ro’om (bungkol) sareng kembhȃng akadhi malathѐ, campaka/ ghȃdḍhing, Kananga, maksottѐpon nyopprѐ ro’omma saè otabaѐpon kaponjhung nyamana ngabidhi ghi’ oḍi’ kantos sѐdhȃѐpon kadhiyȃ ro’omma bedḍhȃ’ sareng kembhȃng sѐ ѐtoro’aghi ḍȃ’ tamonѐѐpon. Talѐna paghȃr maksottѐpon nyopprѐya bhȃji’ ka’ḍinto paghi’ ta’ alakonana sadhȃjȃ larangan kong-langkong larangan ḍȃri Allah SWT, kadhiyȃ ghunaѐpon paghȃr jhȃ’ ta’ kѐngѐng lèbât (ѐlarang) sѐ ampon ѐpaghȃri. Lѐrѐngan ѐngghi ka’ḍinto carangnga perrѐng kѐlѐs sarowas. Maksottѐpon nyopprѐ sowarana bhȃji’ ka’ḍinto paghi’ bisa’a tennѐ otabȃ nyarѐng akadhiyȃ monyѐna solѐng.             Saamponna ghenna’ cem-macemma bhȃrang sѐ ѐtoro’aghi ḍȃ’ tamonѐ kasebbhut, parlo ѐkaghȃli kennengnganna abhenḍem tamonѐ ka’ḍinto. Manabi bhȃji’ѐpon lakѐ’, kennengngannѐpon ѐ tanѐyan aḍȃ’ otabȃ tanѐyan bȃgiyȃn kangan. Manabi bhȃji’ѐpon binѐ’, ѐsabȃ’ ѐ tanѐyan bingkѐng otabȃ ѐ tanѐyan aḍȃ’ bȃgiyȃn kacѐr. Sѐ saka’ḍinto nyopprѐ orѐng lakѐ’ ajȃgȃ’ȃ (melindungi) orѐng binѐ’ sѐ bȃḍȃ ѐ bingkѐng. Saka’ḍinto jhughȃn manabi kalerressan baḍȃ ѐ jhȃlȃn, orѐng lakѐ’ ajȃgȃ’ȃ orѐng binѐ’ sѐ bȃḍȃ ѐ kacѐrrѐpon. È bȃkto Eppa’ (rama) ngalѐya lobȃng, parjughȃna arasoghȃn sѐ saѐ (sopan) ta’ kѐngѐng namong akotangan bisaos, sarengngan jhȃ’ loppa ngaghem songko’ mѐnangka tanḍhȃ jhȃ’ orѐng muslim. Sѐ kadhi ka’ḍinto sopajȃ’ȃ  paghi’ bhȃji’ ka’ḍinto bisa’a ngaghem rasoghȃn sѐ saѐ (sopan). Manabi ampon cokop sadhȃjȃ pas maos solawat 3 kalѐ tamonѐ ѐponḍhut kalabȃn astana sѐ kangan lajhu ѐtoro’ѐ asta sѐ kacѐr pas ѐbhenḍem ka lobȃng sѐ ampon ѐsaḍiyȃ’ȃghi.  Biyȃsaѐpon ѐ attassa tanana pas  ѐparѐngѐ dhȃmar (lampu) nyopprѐya lȃn-jhȃlȃn sѐ tѐra’ ngabidhi ḍȃri dhunnya kantos ḍȃ’ ahѐrat.
Alinia panotop	Saka’ḍinto rosѐyaѐpon ḍȃri tamonѐ mѐnangka sangkolan (bhȃrisan) ḍȃri bȃngaseppo sѐ aropa kabhuḍhâjân tor parjughȃѐpon ѐpѐyara’a sareng bȃdhȃn kaulȃ sadhȃjȃ ta’ kantosa ѐlang sѐrna. Malar mandhȃr bȃḍȃ’ȃ pѐghunaѐpon kong-langkong ḍȃ’ bȃdhȃn kaulȃ dhibi’ nyopprѐya ghȃḍhuwȃn katoronan (na’ poto) sѐ mabhunga ḍȃ’ pasѐra’a bisaos.

Ghancaran è attas metthèk neng Majalah Jokotolè sè Kapèng 10, Angghidhânnèpon H. Abdir Arifin

Contowèpon ghancaran è attas insya Allah èkabhuto sadhajâ orèng tamaso’ para rèd-morèd manabi ampon dhibâsa tor alâ-bhâlâ. Malar moghâ barokah.

Struktur Artikel (Lengkap dengan Video Pembelajarannya)

Anthat/Sosonan Ghâncaran (Struktur Artikel)

                       Ghâmbhârrâ mamolanna ghâncaran.

Video jhâjhârbâ'ân Sosonan Ghâncaran èyatorè pècè' è ka'ḍinto!          

Anthat/ sosonan ghâncaran umumma ѐngghi ka’ḍinto:

1.    Bhul-ombhul (judul)

Bhul-ombhul biyâsaèpon aghâmbhârrâghi èssè. Mèlaèpon sè bhâḍhi maos otabâ maca ghâncaran ngaghâli otabâ onèng langkong ḍhimèn sabellunna maos otabâ maca ghâncarannèpon.

2.    Alinia pamokka’

Alinia pamokka’ aropa’aghi alinia sè kabidhân/ sè mamolan è ḍâlem ghâncaran kaangghuy ngaterraghi nojjhu ḍâ’ alinia èssè.

3.    Alinia sѐ ajhârbâ’âghi (ѐssѐ)

Alinia èssè aropa’aghi alinia sè palèng parlo sè ajhârbâ’âghi èssè ponapa sè ampon dhâddi tema jhughân bhul-ombhul.

4.    Alinia panotop

Alinia panotop aèssè pongkasan pangghâliyân (kesimpulan) sè kaḍhâng jhughân bisa aèssè pangarep-pangarep ḍâ’ para maos (pembaca).

Contona ghâncaran sè ampon ètantowaghi anthat/sosonannèpon èyatorè pècè' è ka'ḍinto

Sosonan (struktur) ghâncaran ѐpantha polѐ dhȃddhi 3 macem, ѐyantarana:

1.    Sosonan (struktur) paragraf

È sabbhȃn-sabbhȃn paragraf biyȃsaѐpon aѐssѐ sèttong pokeddhâ paragraf otabâèpon poko’ pѐkkѐran (pokok pikiran) sareng okara sѐ ajhârbhâ’âghi otabâ okara katerrangan (kalimat penjelas). Dhinѐng pokeddhâ paragraf otabâèpon poko’ pѐkkѐran ka’ḍinto bisa bȃḍȃ ѐ mamolanna paragraf, bisa jughȃn bȃḍȃ ѐ pongkasanna / panotobbhâ paragraf. Manabi bȃḍȃ ѐ mamolanna paragraf ѐnyamaѐ paragraf deduktif, dhinѐng pokeddhâ paragraf otabâèpon poko’ pѐkkѐran sѐ bȃḍȃ ѐ pongkasanna/ panotobbhâ paragraf ѐngghi ka’ḍinto ѐnyamaѐ paragraf induktif.

Contona paragraf deduktif:

            Hp ghâḍhuwân pèghuna sè cè’ parlona mongghu manossa ḍâlem rè-saarèèpon. Manabi jhâman ḍhimèn rèng-orèng maḍâpa’ berta ḍâ’ orèng laèn sè ta’ èkapolong mabi aghuna’aghi sorat. Sorat sè èghuna’aghi ghi’ parlo bâkto abit sè napa’a. kaḍhâng sorat kasebbhut ghi’ èkèrèm lèbât POS manabi jhâu, èkèrèm lèbât orèng manabi abâk semma’ tojjhuwân sorattèpon. Nangèng samangkèn ampon bâḍâ hp sè bisa maḍâpa’ berta ḍâlem bâkto sè lekkas. Ḍhimèn hp namong aghuna mènangka pakakas kaangghuy nèlpon tor sms, nangèng samangkèn ampon bânnya’ pèghunaèpon kaangghuy maghâmpang lalakonna manossa ḍâlem rè-saarèèpon. Akadhi tambâ’ân pakakas kamera, bisa internet, pakakas kaangghuy nyèmpen foto, video,  tor salaènnèpon.

Sè èyeccab kandhel/ tebbel neng paragfar è attas aropa’aghi pokeddhâ paragraf.

Contona paragraf induktif:

            Bâḍâna kamajhuwân teknologi modern akadhi hp ta’ sadhâjâna adhâddhiyâghi kasaèyan, nangèng bânnya’ jhughân dhâddhi sabâb lalakon-lalakon sè korang saè kong-langkong mongghu ngangoḍâdhân, akadhi ghâmpangnga èghuna’aghi nyarè tor mokka’ pa-ponapa sè korang patot, ompama mokka’ ghâmbhâr sè aèssè bâbinè’ sè ngangghuy kalambhi sè korang saè. Kalabân langkong majhuna teknologi sadhâjâ pa-ponapa sè saè jhughân sè korang saè ghâmpang èpangghi nèng hp.  Manabi na’-kana’ otabâèpon ngangoḍâdhân sè ampon onèng tor mèkkèr kèraèpon lalakon-lalakon ponapa sè dhâddhi saè, maontong abâ’na tanto aghuna’aghi hp kaangghuy kaparlowan-kaparlowan sè saè. Nangèng sabhâlikkèpon, manabi na’-kana’ otabâèpon ngangoḍâdhân sè ta’ mèkkèr kadhi kasebbhut tanto aghuna’aghi mongghu parkara-parkara sè korang saè. Ampon bânnya’ kadhâddhiyân-kadhâddhiyân jhâman samangkèn na’-kana’ rosak otabâèpon ta’ saè tèngka lakona marghâ hp, kong-langkong na’-kana’ sè korang bâbulângan tor korang èpertè sareng rèng seppowèpon. Mèlaèpon sadhâjâ rèng seppo mabi abulâng tor mertè pènottra-pènottrè’èpon ngaḍhebbhi kamajhuwânnèpon teknologi.

Sè èyeccab kandhel/ tebbel neng paragraf è attas aropa’aghi pokeddhâ paragraf.

2.    Sosonan okara (struktur kalimat)

a.    Okara lako (kalimat aktif)

Okara lako ѐngghi ka’ḍinto okara sѐ carѐtana kadhâddhiyȃn ḍȃri oca’ lako alѐsan.

Contona:

Paman  nyèram bhâko.

   J        C               L

 

Katerrangan:

                     J = jhejjher (subjek)

                    C = carѐtana (predikat)

                    L = lѐsan (objek)

b.    Okara nyanḍhȃng (kalimat pasif)

Okara nyanḍhȃng ѐngghi ka’ḍinto okara sѐ carѐtana ѐtѐbhȃnѐ kalakowan jhejjher.

Contona:

                Paona   ampon èpolong  sareng rama.

                       J               C                   L

 

c.     Okara samporna

Okara samporna ѐngghi ka’ḍinto okara sѐ jhejjer sareng carѐtana paḍȃ bȃḍȃ.

Contona:

                Bhu Anom nyangngar kopi.         

                    J              C               L

                                        

d.    Okara ta’ samporna

Okara ta’ samporna ѐngghi ka’ḍinto okara sѐ jhejjher otabȃ carѐtana taḍȃ’.

Contona:

                ngakan.

                      Arip.

3.    Sosonan oca’ (struktur kata)

Sosonan oca’ bâḍâ sè èsambhât:

Èmbuwȃn

Èmbuwȃn bȃḍȃ 3 macem, ѐngghi ka’ḍinto:

1)    Ter-ater (awalan)

ѐ, a, ta, ma, ka, sa, pa, koma, kamѐ, kapѐ, pѐ,

Contona: èkakan, maranta, papolong, pètodhu.

2)    Panotѐng (akhiran)

ѐ, a, an, en, na, ana, aghi

Contona: tako’an, noro’è, pobuwâghi.

3)    Sessellan (sisipan)

ar, al, om/um, en/ ѐn, in

Contona: ghâribbhung, ghâlimpo’, somekkar, pènarèng.

Oca’ camporan (kata majemuk)

Oca’ camporan ѐngghi ka’ḍinto ḍuwȃ’ oca’ sѐ ѐpasѐttong kantos gaḍhuwȃn / anḍi’ sѐttong artѐ.

        Contona: petteng calèmot, roma sakè’, lakè’ binè’, anḍhâp asor.

 

Kaangghuy langkong jhârna’na ngèngèngè sosonan ghâncaran èyatorè maos BTP Bhâsa Sangkolan Kellas X.

Video jhâjhârbâ'ân Macemma Ghâncaran èyatorè pècè' è ka'ḍinto! 

Video jhâjhârbâ'ân sosonan ghâncaran èyatorè pèce' è ka'ḍinto!

Contona Ghâncaran èyatorè pècè' è ka'ḍinto!

OKARA KAANGGHUY NYEPPOWÈ/MIMPIN DU'A SABELLUNNA PANGAJHÂRÂN

Mènangka sala sèttong tarèka pembelajaran pembiasaan neng sakola'an nalèka pangajhârân Bhâsa Madhurâ èngghi ka'ḍinto mabiyâsa rèd-morèd ḍâlem tor-mator sareng pasèra'a bisaos, saè sareng ghuruna otabâ kancana aghuna'aghi bhâsa madhurâ.  Akadhi nyo'on èdhikalowar kellas kaangghuy abhânyo, mimpin du'a, diskusi, sareng salaènnèpon. È bâbâ ka'ḍinto bhâḍhi kaator okara kaangghuy nyeppowè/mimpin du'a sabellunna pangajhârân. 

Okara Kaangghuy Nyeppowè Du'a Sabellunna Pangajhârân

Samakta è kalongghuwân.

Sabellunnèpon pangajhârân bhâsa madhurâ èkabidhi, nyara areng-sareng maos du'a. Maos du'a èyatorè! 

(Pamaosan du'a) 

Pamaosan du'a lastarè. 

Okara Kaangghuy Nyeppowè Du'a Sabellunna Palèman/Salastarèna Pangajhârân

Samakta è kalongghuwân.

Sabellunnèpon palèman, nyara areng-sareng maos du'a. Maos du'a èyatorè! 

Otabâ: 

Samakta è kalongghuwân.

Salastarèna pangajhârân bhâsa Madhurâ, nyara areng-sareng maos du'a. Maos du'a èyatorè!

(Pamaosan du'a) 

Pamaosan du'a lastarè. 

Carana Nolès Tolèsa Bhâsa Madhurâ sè teppa' èyatorè pècè' è ka'ḍinto!

Puisi Madura

 Puisi Madhurâ

TA’ APANGRASA

                               Angghidhân: Harwiyanto

Bilâ abâ’ kala ka paksa

Norodhi talaḍhâna sètan

Sètan bhellis sè paḍâ ajâk-jâk

Jhâk-ngajhâk calaka’

Dhunnya ahèrat

 

Ta’ apangrasa alako sala

Ta’ apangrasa jhâ’ abulu dhusa

Ta’ apangrasa paghi’ bhâkal ngembhân sèksa

Ta’ apangrasa jhâ’ bhâkal kasta

Ella ongghu ta’ apangrasa