OKARA KAANGGHUY NYEPPOWÈ/MIMPIN DU'A SABELLUNNA PANGAJHÂRÂN

Mènangka sala sèttong tarèka pembelajaran pembiasaan neng sakola'an nalèka pangajhârân Bhâsa Madhurâ èngghi ka'ḍinto mabiyâsa rèd-morèd ḍâlem tor-mator sareng pasèra'a bisaos, saè sareng ghuruna otabâ kancana aghuna'aghi bhâsa madhurâ.  Akadhi nyo'on èdhikalowar kellas kaangghuy abhânyo, mimpin du'a, diskusi, sareng salaènnèpon. È bâbâ ka'ḍinto bhâḍhi kaator okara kaangghuy nyeppowè/mimpin du'a sabellunna pangajhârân. 

Okara Kaangghuy Nyeppowè Du'a Sabellunna Pangajhârân

Samakta è kalongghuwân.

Sabellunnèpon pangajhârân bhâsa madhurâ èkabidhi, nyara areng-sareng maos du'a. Maos du'a èyatorè! 

(Pamaosan du'a) 

Pamaosan du'a lastarè. 

Okara Kaangghuy Nyeppowè Du'a Sabellunna Palèman/Salastarèna Pangajhârân

Samakta è kalongghuwân.

Sabellunnèpon palèman, nyara areng-sareng maos du'a. Maos du'a èyatorè! 

Otabâ: 

Samakta è kalongghuwân.

Salastarèna pangajhârân bhâsa Madhurâ, nyara areng-sareng maos du'a. Maos du'a èyatorè!

(Pamaosan du'a) 

Pamaosan du'a lastarè. 

Carana Nolès Tolèsa Bhâsa Madhurâ sè teppa' èyatorè pècè' è ka'ḍinto!

Puisi Madura

 Puisi Madhurâ

TA’ APANGRASA

                               Angghidhân: Harwiyanto

Bilâ abâ’ kala ka paksa

Norodhi talaḍhâna sètan

Sètan bhellis sè paḍâ ajâk-jâk

Jhâk-ngajhâk calaka’

Dhunnya ahèrat

 

Ta’ apangrasa alako sala

Ta’ apangrasa jhâ’ abulu dhusa

Ta’ apangrasa paghi’ bhâkal ngembhân sèksa

Ta’ apangrasa jhâ’ bhâkal kasta

Ella ongghu ta’ apangrasa  

NILAI TES MADIN 2020-2021

Siswa SMAN 2 Sumenep yang ingin melihat hasil tes silahkan klik di sini!

 Pèlèt Kanḍung 

Sanèyap orèng kasokan otabâ terro ghâḍhuwâna pènottra pènottrè sè saè tatakramana, èbâdâna, tarbhuka tor pènter, abhâktè tor mèghunanè ḍâ’ rèng seppowèpon, ghuruwèpon, bhângsa tor naghârâ, kong-langkong ḍâ’ aghâma, kantos na’-kana’ kasebbhut ngembhângè kabhunga’an ḍâ’ rèng seppowèpon sè karenggghân partèngkan alos, lemma’ manès pètotorrèpon. Cem-macem tarèka rèng seppo nyopprè ghâḍhuwân pènottra pènottrè sè saè biyâsaèpon èlampa'aghi. Tarèka kasebbhut ta’ namong ngabidhi pènottra pènottrèna lahir, nangèng ngabidhi ghi’ bâḍâ è ḍâlèm kanḍungan èbhuna. Sala sèttong tarèka sè èlampa’aghi èngghi ka’ḍinto kalabân pèlèt kanḍung.

Foto praktik lalampan pèlèt kanḍung SMAN 2 Songennep

Sabellunnèpon èterrossaghi jhâjhârbâ’ân ngèngèngè pèlèt kanḍung, sabâgiyân orèng bâḍâ sè saroju’, bâḍâ sè ta’ saroju’ kalabân bâḍâna lalampan upacara adhât pèlèt kanḍung. Sè ta’ saroju’ bâḍâ sè ngangghep tata tarèkaèpon ḍâlem lalampan pèlèt kanḍung ajhârânna orèng buddhâ (buda), bâḍâ sè apangangghep sirik, tor samacemmèpon. Sabâgiyân maghârsarè sè ghâḍhuwân angghebbhân kadhi kasebbhut amarghâ ghi’ ta’ ngaghâli otabâ ta’ onèng ponapa tojjhuwânna, kadhi ponapa caraèpon alampa’aghi, tor ponapa maksoddhâ lir-ghumèlirrâ lalampan upacara adhât pèlèt kanḍung. Ponapa parcajâ ḍâ’ partèngkan sè bâḍâ è ḍâlem lalampan kasebbhut ponapa parcajâ ḍâ’ Ghustè Allah. Nyopprè ta’ nombuwâghi sala maksod, nyara kaghâli jhâjhârbâ’ân ka’ḍinto.  

Pèlèt kanḍung ènggi ka’ḍinto salameddhân kanḍungan sè èlampa’aghi nalèka kanḍungan omor pèttong bulân tor èlampa’aghi nalèka tangghâl 14 bulân pornama. Èlampa’aghi nalèka kanḍungan omor pèttong bulân maksottèpon aropa’aghi panyo’on ḍâ’ Ghustè Allag nyopprè bhâji’ sè bâḍâ  ḍâlem kanḍungan atoro’a pètotor tor bâbulângan. Èlampa’aghi nalèka tangghâl 14 aropa’aghi panyo’on ḍâ’ Ghustè Allah sopajâ bhâji’ kasebbhut tambâ abit tambâ saè, akadhi bulan nalèka tangghâl 14 ampon saè, ngaḍhebbhi tangghâl 15 langkong saè, langkong tèra’ tor samporna.   

Sѐ kabidhȃn ḍȃlem upacara adhȃt pѐlѐt kanḍung ѐngghi ka’ḍinto ḍhukon bhȃji’ mѐcet/ ngoro’ (mѐlѐt) paḍhȃ’ȃrȃn ѐbhu sѐ bhubhut kalabȃn aghuna’aghi mѐnnya’ kalettѐk/ mѐnnya’ nyѐyor. Maksod ḍȃri mѐcet ka’ḍinto kaangghuy ngator kennengnganna bhȃbhȃji’ ѐ ḍȃlem kanḍungan nyopprѐ bhȃbhȃr kalabȃn ghȃmpang jhughȃn kaangghuy kasѐhadhȃn ѐbhuna bhȃbhȃji’ ka’ḍinto. Parkara mѐcet ka’ḍinto ѐlampa’aghi ѐ ḍȃlem pangkèng/ kamar.

Sѐ kapѐng ḍuwȃ’ ѐterrossaghi sareng pamaosan Al-Qur’an sareng para onjhȃngan lakѐ’an sѐ ѐseppowѐ sareng kyaѐ. Biyȃsaѐpon sѐ ѐmaos ѐ nalѐka kasebbhut sorat Yasin, sorat Yusuf tor Sorat Maryam. Maos sorat Yasin ghȃḍhuwȃn pangarep nyopprѐ bhȃbhȃji’ sareng ѐbhuwѐpon salamet. Dhinѐng pamaosan sorat Yusuf bhȃbhȃji’ saamponna bhȃbhȃr manabi lalakѐ’ gȃntheng, manabi bȃbinѐ’ raddhin (bhȃghus) akantha nabi Yusuf, sorat Maryam nyopprѐ bhȃbhȃji’ ghȃḍhuwȃn kasoccѐyan akadhi Siti Maryam.

Saamponna lastarѐ pamaosan Al-Qur’an, sѐ bhubhut sareng rakaѐpon ѐѐrѐng sareng ḍhukon bhȃbhȃji’ ḍȃ’ tanѐyan kaangghuy ѐsѐram (ѐpanḍi’i). Èpalongghu ѐ korsѐ tor ѐsaḍiyȃ’ȃghi aѐng sѐ ѐpobuwi cem-macemma kembhȃng, kong-langkong kembhȃng-kembhȃng madhurȃ akadhi malathѐ, ghȃḍḍhing konѐng, ghȃdḍhing potѐ, kananga sareng salaѐnnѐpon, jhughȃn bȃḍȃ panḍȃn. Saamponna ka’ḍinto ḍhukon bhȃbhȃji’ nyabȃ’ pѐssѐ kernѐng ḍȃ’ aѐng kembhȃng kasebbhut tor ngabidhi nyѐram (manḍi’i) kalabȃn aghuna’aghi canthѐng bhȃthok sѐ ghi’ bȃḍȃ nyѐyorra sѐ adhȃnangan ranca’na kaju bȃringѐn. Saamponna ḍhukon lastarѐ nyѐram, sadhȃjȃ rѐng seppo, tarѐtan/ bhȃlȃ nyabȃ’ obȃng sѐ keccap aḍȃ’na amonyѐ sa, ompamaѐpon saratos, saѐbu, ѐterrosaghi nyѐram kalabȃn ghilirȃn. Ḍȃlem nyѐram kasebbhut, sѐ nyѐram sambi maos solawat nyopprè kèngèng safa’attèpon Kanjeng Nabbhi. Èbhu sѐ bhubhut sareng rakaѐpon. Nalѐka ѐsѐram sambi ngastanѐ nyѐyor ghȃḍḍhing sѐ lonyo (bhȃghus) sѐ ѐsabȃ’ ѐ rѐbȃ’ȃnnѐpon. Nyѐyor ghȃdḍhing kasebbhut ѐserrat aksara arab ngabidhi alif kantos ya, tor carakan ngabidhi ḍȃri a na ca raka kantos pa ḍâ jâ yâ nya (ꦲ ꦤ ꦕ ꦫ ꦏ  ꦢ ꦠ ꦱ ꦮ ꦭ ꦥꦝꦗ ꦪ ꦚ) Sѐ ghȃḍhuwȃn maksod bȃḍȃ konkonan ḍȃḍuwȃ’, kѐngѐng amanat, moghȃ paḍȃ jhȃjȃ.  Nyѐyor ghȃdḍhing kasebbhut ta’ ѐbuwȃng, nangѐng ѐsabȃ’ ѐ bȃbȃna pasarѐnan (katѐḍungan).

Saamponna ka’ḍinto, sѐ bhuhhut maghȃgghȃr tellor sѐ bȃḍȃ ѐ rѐbȃ’ȃnnѐpon. Tellor ѐpatedḍhȃs kalabȃn panyo’on ḍȃ’ ka ghustѐ Allah nyopprѐ bhȃji’ kasebbhut bhȃbhȃr (lahir) kalabȃn ta’ malarat / ghȃmpang akadhi tedḍhȃssa tellor.

Saamponna ka’ḍinto raka pas ngerra’ rambȃy (sombhuna kompor) sѐ ѐtalѐyaghi ḍȃ’ rajina sѐ arapo labun kalabȃn laddhing sѐ tajhem jhughȃn ѐkerra’ sakalѐyan sѐ kѐra tѐghȃsa. Parkara ka’ḍinto ghȃḍhuwȃn maksod nyopprѐ panyo’on raka tajhemma kadhiyȃ laddhing sѐ ѐkerra’aghi, panyo’onna ѐkabbhuli sareng Allah. 

Sè Ngangghit: Harwiyanto

Sè dhâddhi sombher (referensi) ḍâlem nolès bâca’an kasebbhut: 

1. Moh. Taufik (Budayawan Madura)

2. H. Abdir Arifin (Pamertè Bhâsa Madhurâ Songennep)

3. Para seppo è Kabupatèn Songennep

 

Caraèpon nyerrat èjhâ'ân bhâsa madhurâ sè lerres èyatorè pècè' è ka'ḍinto!

NILAI PAS BAHASA MADURA KBC (SEMESTER 3)

Nilai PAS Bhâsa Madhurâ èyatorè pècè' è ka'ḍinto!

Teknik Menjadi Dalang yang Baik

Caraѐpon Dhâddhi Ḍhâlâng sѐ Saѐ (Teknik Menjadi Dalang yang Baik)

          Sabellunnèpon panjhennengngan ajhâr dhâdhhi ḍhâlâng sè saè, nyara kaèmodhi tor kaghâli ḍhimèn ponapa sè èmaksod topèng ḍhâlâng. Topèng ḍhâlâng aropa’aghi sala sèttong macemma sennè tatèngghun sè bâḍâ neng Madhurâ sè abhângon dramatik otabâ ngatorraghi carèta tor sadhâjâ  panjhâk otabâ sè amaèn ngangghuy tokop/ topèng sè akor sareng bâgiyânnèpon è ḍâlem carèta. Èsambhât topèng ḍhâlâng amarghâ mowa topo karè kopèng. Sadhâjâ sè amaèn ngangghuy tokop otabâ topèng. Tor sadhâjâ panjhâk ta’ aḍhâ-kanḍhâ, namong bhâdhân sè aghuli. Sadhâjâ panjhâk ngalakonè ponapa sè èḍhâbuwâghi sareng ḍhâlâng kantos kadhiyâ abâ’na dhibi’ sè aḍhâ-kanḍhâ. Mèlaèpon sè èsambhât ḍhâlâng èngghi ka’ḍinto orèng sè ngator tor majhâlân carèta ḍâlem topèng ḍhâlâng.  

Caraèpon dhâddhi ḍhâlâng sè saè kaangghuy sè bhuru ajhâr/pemula

1.    Ngagungè nèyat tor pangaterro kaangghuy dhâdhhi aḍhâlâng.

2.    Carana maos/ maca ca’-oca’ kodhu lerres. Amarghâ manabi sala maos bisa laèn artè otabâ taḍâ’ artèna. (artikulasi/ pelafalan)

3.    Ongghâ toronna otabâ laghuna sowara kodhu lerres. Maksottèpon jhârna’ antara okara pètanya, pasoro, tor samacemma nyopprè orèng sè mèrengngaghi nganghâli otabâ ngartè ḍâ’ èssèna carèta jhughân ta’ arassa bhusen. 

4.    Langkong saè ngaghâli otabâ onèng abhidhâ’-bhidhâ’âghi sowarana panjhâk/ tokoh sèttong sareng panjhâk/tokoh sè laèn.

Ompamaèpon carèta neng Karaton Ngamerta, bâḍâ Rato sè kasambhât Punto Ḍèwo Ḍârmo Kusumo bâtek sowaraèpon manabi abu-ḍhâbu lekkas/ ceppet tor èkabidhi kalabân oca’ è è. Alè’na Rato èngghi ka’ḍinto Sèno Walkuḍoro, sowarana rajâ, manabi abu-ḍhâbu masthè èkabidhi kalabân oca’ wâ...., yâ..... . Bâḍâ jhughân alè’na Rato sè kasambhât Arjuna, manabi abu-ḍhâbu lemmes, alos tor lèrè/ rarem jhughân èkabidhi kalabân oca’ waḍḍhu, manabi sowara binè’ tanto laèn laghuna, sareng salaènnèpon.

5.    Kodhu ongghu-ongghu ngaghâli ḍâ’ bâtek sabbhân-sabbhân panjhâk/tokoh nyoprrè ḍâlem abu-ḍhâbu ḍâlem ḍhâ-kanḍhâna/dialog pajhâk/tokoh akor sareng bategghâ panjhâk.

6.    Ḍhâlâng ta’ kèngngèng ghâḍhuwân rassa toḍus.

7.    Kodhu pabânnya’ latèyan.

8.    Bânnya’ anya-tanya ḍâ’ ḍhâlâng sè ampon saè tor kalonta mènangka ḍhâlâng otabâ ḍâ’ orèng sè onèng.

Rekaman belajar menjadi ḍhâlâng klik di sini!

Video rekaman topèng ḍhâlâng klik di sini!

CONTOH VIDEO TOPÈNG ḌHÂLÂNG YANG LAIN BISA DICARI DI YOUTUBE.

PÈLÈYAN BÂCA’AN CARÈTA ADDHUWÂN ḌHÂLÂNG MADHURÂ

PÈLÈYAN BÂCA’AN CARÈTA ADDHUWÂN ḌHÂLÂNG MADHUR  SMAN 2 SONGENNEP

Ḍâ' rèd-morèd SMADA Sumenep sè ngèrèng addhuwân ḍhâlâng madhurâ èyatorè mèlè sala sèttong carèta (mèlè carèta 1, 2, 3 otabâ 4) sè bhâḍhi ècarèta'aghi ḍâlem addhuwân ḍhâlâng. 

Download bâca'an pèlèyan bâca'an carèta addhuwân ḍhâlâng madhurâ  ÈYATORÈ PÈCÈ' È KA'ḌINTO!